Agentic commerce: wat verandert er als AI niet alleen adviseert, maar ook handelt?
AI helpt je klanten al bij het zoeken, vergelijken en kiezen van producten. De volgende stap gaat verder: AI-agents kunnen binnen afgesproken grenzen ook namens een klant acties uitvoeren, zoals een bestelling voorbereiden of een betaling initiëren. Dat noemen we agentic commerce.
Wat lange tijd vooral toekomstmuziek leek, wordt steeds concreter. Technologiebedrijven ontwikkelen nieuwe manieren waarop consumenten via AI producten kunnen ontdekken en kopen.
Voor ondernemingen betekent dit dat de webshop een belangrijke rol blijft spelen, maar dat de manier waarop klanten producten ontdekken en aankopen doen verandert. Wel verandert mogelijk de manier waarop klanten producten ontdekken, keuzes maken en uiteindelijk afrekenen. Een AI-agent kan een behoefte interpreteren, producten vergelijken, voorraad en voorwaarden controleren en een aankoop voorbereiden. In sommige modellen kan zo’n agent ook een bestelling of betaling initiëren.
De relevante vraag is daarom niet of agentic commerce morgen de norm is. De vraag is of je onderneming voorbereid is op een klantreis waarin software namens je klant handelt.
Het verschil: AI adviseert niet alleen, maar handelt ook
Een generatieve AI-tool kan advies geven. Een shopping assistant kan producten zoeken en vergelijken. Bij agentic commerce krijgt een agent daarnaast toestemming om binnen bepaalde voorwaarden actie te ondernemen. Die toestemming, of het mandaat, bepaalt wat de agent namens de klant wel en niet mag doen.
Dat hoeft niet volledig autonoom te zijn. In veel vroege toepassingen blijft de klant betrokken bij het laatste beslismoment.
Een consument kan bijvoorbeeld vragen om een zakelijke laptop binnen een bepaald budget, met specifieke technische eisen en levering binnen enkele dagen. De agent vergelijkt het aanbod, selecteert een passende optie en bereidt de order voor. Daarna geeft de klant expliciet akkoord.
Het verschil zit dus niet alleen in wat AI kan, maar vooral in wat AI namens een klant mag doen. De klant bepaalt de voorwaarden, terwijl de agent binnen die grenzen bepaalde stappen van het aankoopproces overneemt.
Juist die combinatie van intentie, toestemming en uitvoering maakt agentic commerce wezenlijk anders dan een gewone chatbot.
eBook
Klaar voor de volgende stap na omnichannel?
Eén betaalervaring, overal waar je klant is — online, in de winkel en alles daartussenin.
Wil je weten wat unified commerce concreet betekent voor jouw organisatie en waar je begint? Download dit e-book en ontdek hoe je jouw betaalstrategie toekomstbestendig maakt
De markt beweegt, maar brede adoptie is er nog niet
Sinds maart 2026 richt OpenAI zich bij online winkelen via ChatGPT nadrukkelijk op product discovery: het ontdekken, vergelijken en selecteren van producten. Merchants kunnen daarbij hun eigen checkout blijven gebruiken. Dat is een verandering ten opzichte van september 2025, toen OpenAI Instant Checkout introduceerde, waarmee Amerikaanse gebruikers bepaalde producten rechtstreeks in ChatGPT konden afrekenen. Volgens OpenAI bood die eerste checkoutopzet merchants onvoldoende flexibiliteit. Daarom verschoof de focus naar product discovery en integraties waarbij merchants meer controle houden over hun eigen checkout.
Ook aan de betaalkant worden belangrijke stappen gezet. In juni 2026 demonstreerden ING en Mastercard, samen met een technologiepartner, hoe een AI-agent een aankoop kan voorbereiden en een betaling kan laten uitvoeren nadat de consument daarvoor expliciet toestemming heeft gegeven. Daarmee werd aangetoond dat agent-geïnitieerde betalingen technisch mogelijk zijn binnen bestaande betaalinfrastructuren. Dat betekent overigens nog niet dat deze manier van betalen al breed beschikbaar is voor consumenten.
Ondertussen werken partijen als Visa, Mastercard en Google aan oplossingen voor veilige identificatie, toestemming en betalingen via AI-agents. Zo introduceerde Mastercard in september 2026 Agent Connect, waarmee merchants hun producten en diensten beschikbaar kunnen maken binnen AI-gedreven winkelervaringen, terwijl zij controle houden over onder andere prijzen, klantrelaties en de afhandeling van bestellingen.
Dat maakt agentic commerce niet minder relevant. Integendeel: het laat zien dat de markt nog zoekt naar de beste verdeling tussen AI-platform, merchant en betaalinfrastructuur.
Voor Nederlandse merchants is het daarom vooral belangrijk om onderscheid te maken tussen wat technisch mogelijk is en wat al daadwerkelijk beschikbaar is. De ontwikkelingen volgen elkaar snel op, maar grootschalige toepassing is nog geen vanzelfsprekendheid.
De eerste impact zit waarschijnlijk in product discovery
De grootste verandering begint mogelijk al vóór de checkout. Als een AI-agent producten namens je klant vergelijkt, moet hij prijs, voorraad, specificaties, levertijd en retourvoorwaarden betrouwbaar kunnen begrijpen. Productdata wordt daarmee niet alleen content voor je webshop, maar ook informatie die AI-agents moeten kunnen vinden, interpreteren en vergelijken.
Dat vraagt om actuele, consistente en machineleesbare productinformatie: gegevens die AI-systemen automatisch kunnen uitlezen en verwerken. Denk aan duidelijke productomschrijvingen, actuele prijzen, beschikbare voorraad en betrouwbare informatie over levering en retouren.
Stel dat een consument een AI-agent vraagt om een winterjas te vinden onder de €200, die waterdicht is en binnen twee dagen geleverd kan worden. Dan moet die agent kunnen vaststellen welke producten aan deze voorwaarden voldoen. Als productinformatie onvolledig of verouderd is, wordt het lastiger om jouw aanbod goed te beoordelen en mee te nemen in de vergelijking.
Daarmee ontstaat een nieuwe uitdaging voor online zichtbaarheid. Waar merchants zich traditioneel richten op vindbaarheid in zoekmachines, wordt het steeds relevanter hoe goed AI-systemen hun producten kunnen begrijpen en aanbevelen. Dat betekent niet dat traditionele SEO verdwijnt, maar wel dat betrouwbare, gestructureerde productinformatie belangrijker wordt. Daarbij kijkt AI verder dan je eigen website: ook klantreviews, vermeldingen in media en discussies op externe platforms kunnen bijdragen aan de zichtbaarheid en beoordeling van je aanbod.
Die verschuiving zie je inmiddels ook terug in hoe mensen zoeken en kiezen. Volgens onderzoek van Deloitte heeft 56% van de Europese consumenten AI al eens gebruikt tijdens het winkelen. (Deloitte, 2026: https://www.deloitte.com/nl/en/Industries/retail/perspectives/ai-x-retail-the-state-of-agentic-commerce-in-europe.html)
Ook zakelijk neemt die invloed toe: in onderzoek van G2 onder 1.076 zakelijke softwarekopers gaf een derde aan een leverancier te hebben gekozen waarvan ze vóór de AI-aanbeveling nog nooit hadden gehoord. (G2, 2026: https://learn.g2.com/g2-2026-ai-search-insight-report)
Deze cijfers illustreren de mogelijke invloed van AI op productoriëntatie en aankoopbeslissingen. Voor merchants ligt hier een belangrijke kans: ervoor zorgen dat hun aanbod niet alleen aantrekkelijk is voor consumenten, maar ook goed vindbaar en begrijpelijk is voor AI-systemen.
Bij de betaling worden vertrouwen en controle belangrijker
Zodra een AI-agent een order of betaling initieert, ontstaat een nieuwe vraag: hoe weet je dat die agent bevoegd handelt? Dan moet duidelijk zijn wie de oorspronkelijke opdracht gaf, welke toestemming is verleend, welke limieten golden en welke transactie daarbinnen valt.
Een consument kan bijvoorbeeld toestemming geven om een product te bestellen tot maximaal €100. Maar wat gebeurt er als de prijs verandert, de agent een alternatief product selecteert of er extra verzendkosten bijkomen? Dan moet duidelijk zijn of de oorspronkelijke toestemming nog geldig is of dat opnieuw goedkeuring nodig is.
Daarom worden veilige betaalgegevens, identiteitscontrole, authenticatie en fraudepreventie belangrijker. Een techniek die hierbij een rol kan spelen, is tokenisatie. Daarbij worden gevoelige betaalgegevens vervangen door een beveiligde digitale code, zodat de oorspronkelijke kaartgegevens niet onnodig gedeeld hoeven te worden.
Niet omdat bestaande betaalprocessen verdwijnen, maar omdat naast klant en merchant ook een AI-agent een actieve rol krijgt in de betaal- en klantreis.
Voor ondernemingen raakt dit direct aan risico en beleidsvoering. Je wilt legitiem agentverkeer kunnen onderscheiden van frauduleuze bots. Je wilt kunnen aantonen welke toestemming een klant gaf. En je wilt ook bij refunds en disputen voldoende context beschikbaar hebben.
Juist hier wordt de rol van betaalpartijen belangrijk. Een betaling moet niet alleen technisch kunnen worden uitgevoerd, maar ook veilig, controleerbaar en herleidbaar zijn. Dat vraagt om duidelijke afspraken over toestemming, authenticatie en de verantwoordelijkheden van de betrokken partijen.
Voorbereiden is voor nu relevanter dan implementeren
Je hoeft vandaag nog geen autonome agentic checkout te bouwen. Wel is het verstandig om nu te beoordelen hoe voorbereid je commerce- en paymentinfrastructuur is.
Daarbij helpen de volgende vragen:
Productinformatie: Zijn je productgegevens, prijzen, voorraad en retourvoorwaarden actueel en duidelijk genoeg voor AI-systemen?
Technische koppelingen: Kunnen andere systemen via beveiligde koppelingen informatie over producten, bestellingen en orderstatussen ophalen?
Betalingen en veiligheid: Welke mogelijkheden zijn er binnen je huidige betaalomgeving om betalingen veilig te verwerken en klanten te identificeren?
Toestemming: Hoe leg je vast welke handelingen een klant aan een AI-agent heeft toegestaan?
Fraudepreventie: Kun je onderscheid maken tussen een betrouwbare AI-agent en een frauduleuze bot?
Nazorg: Welke informatie heb je nodig om een betaling, terugbetaling of betwisting achteraf goed te kunnen beoordelen?
Niet al deze vraagstukken hoeven vandaag opgelost te zijn. Wel helpt het om inzicht te krijgen in de systemen en processen die mogelijk moeten meebewegen wanneer agentic commerce zich verder ontwikkelt.
Voor ondernemingen is agentic commerce daarom voorlopig vooral een vraagstuk van voorbereiding. Wie nu zorgt voor betrouwbare productinformatie, flexibele technische koppelingen en veilige betaalprocessen, legt een goede basis voor toekomstige ontwikkelingen.
De rol van Buckaroo
Als payment service provider kijkt Buckaroo naar agentic commerce vanuit de impact op het betaalproces. Want wanneer AI-agents namens consumenten aankopen voorbereiden of betalingen initiëren, moeten veiligheid, toestemming en betrouwbaarheid gewaarborgd blijven.
We volgen de ontwikkelingen in de markt, spreken met betrokken partijen en onderzoeken welke gevolgen nieuwe toepassingen kunnen hebben voor merchants. Daarbij kijken we onder andere naar de rol van authenticatie, veilige betaalgegevens en de manier waarop transacties gecontroleerd en verantwoord kunnen worden verwerkt.
Hoewel de markt nog volop in ontwikkeling is, blijft één uitgangspunt hetzelfde: een goede betaalervaring moet veilig, betrouwbaar en gebruiksvriendelijk zijn. Ook wanneer niet de consument zelf, maar een AI-agent een deel van de klantreis uitvoert.
Veelgestelde vragen over agentic commerce
Wat is agentic commerce?
Bij agentic commerce voert een AI-agent binnen afgesproken grenzen acties uit namens een klant, zoals een bestelling voorbereiden of een betaling initiëren. De klant bepaalt de voorwaarden en de agent neemt binnen die grenzen stappen van het aankoopproces over.
Wat is het verschil tussen agentic commerce en een chatbot?
Een chatbot of shopping assistant geeft advies of zoekt en vergelijkt producten. Bij agentic commerce krijgt een agent daarnaast toestemming om te handelen. Dat mandaat bepaalt wat de agent namens de klant wel en niet mag doen.
Kunnen AI-agents nu al betalingen uitvoeren?
Technisch kan het: in juni 2026 voerden ING, Mastercard en Worldline een agent-geïnitieerde betaling uit in een productieomgeving, nadat de consument expliciet toestemming had gegeven. Breed beschikbaar voor consumenten is deze manier van betalen nog niet.
Waarom worden toestemming en authenticatie belangrijker als een AI-agent betaalt?
Zodra een agent een order of betaling initieert, moet vaststaan wie de opdracht gaf, welke toestemming gold en binnen welke limieten. Verandert de prijs of komen er verzendkosten bij, dan moet duidelijk zijn of die toestemming nog geldt. Veilige betaalgegevens, tokenisatie en authenticatie maken dat controleerbaar.
Wat kun je als onderneming nu al voorbereiden?
Je hoeft nog geen autonome agentic checkout te bouwen. Begin bij actuele, machineleesbare productinformatie over prijs, voorraad, levering en retouren. Kijk daarna naar beveiligde koppelingen, het vastleggen van toestemming, fraudepreventie en de gegevens die je nodig hebt bij refunds en disputen.
Benieuwd welke betaaloplossing bij jou past?
Vergelijk de mogelijkheden of vraag vrijblijvend advies. We denken met je mee over de oplossing die past bij je onderneming, nu en straks.
